Asansor Bakimlari Asansorlerde bakim, sadece hasar olustugu zaman alinan tedbirler toplulugu olmayip, donanimin performansini, guvenirliligini, duzenli ve verimli, arizayi onleyecek sekilde emniyetli calistirarak en ust duzeyde tutmak ve isletme kayiplarini en aza indirmektir Bakimin Amaci Asansorlere uygulanan bakimin amaci, donanimin performansini, guvenirliligini saglamaktir. Ayrica tesisi duzenli ve verimli, arizayi onleyecek duzeyde emniyetli olarak calistirilacak en ust duzeyde tutmak ve isletme kayiplarini en aza indirmek de bakimin amaclarindandir. Bunun icin uygulanmasi gereken bakim yontemleri sunlardir; 1) Koruyucu ve Planli Bakim : Donanim ve elemanlarin calismalarini yeterli ve uygun bir sekilde surdurulmesi icin duzenlenen bakim. 2 Arizadan Kaynaklanan Bakim : Donanim ve elemanlarin yeniden eski calisma kosullarina donmesini saglayan bakim. 3) Degistirme : Donanim ve elemanlar asindiginda veya daha fazla guvenli ve uygun calisma kabiliyetini yitirdiginde uygulanan bakim. 4) Dinamik Bakim : Donanimin uzaktan izlenme ve bilgilerin bilgisayar tarafindan surekli degerlendirildigi bakim . 1. Asansor Tesislerinin Muayenesi Kritik parcalarin muayenesi, tesisin guvenirliliginin artmasiyla dogrudan ilgilidir. Muayene, parcalarin degistirilmesi ve ileride olasi arizlarin giderilmesini saglar ve normal olarak butun bakim programlari suresince uygulanir. EN 2168 Standardinda da belirtilen muayeneler asansor tesisine uygulanmalidir. Gozle ve elle yapilan muayenelerin onemlileri sunlardir: a. Halatlarda kopuk tellerin var olup, olmadiginin kontrolu ve asinip asinmadigina bakilmalidir. b.Tahrik kasnagi yivinde asinma kontrol edilmelidir. c. Ray pabuclari kontrol edilmelidir. d. Asansor kablosunun dis muhafazasinda catlak olup olmadiginin kontrolu yapilmalidir. e.Makine grubunda disli ve yataklarda asinma olup olmadigi kontrol edilmelidir. f. Yayli ve hidrolik tamponlarin calisip, calismadigi kontrol edilip, ayarlanmalidir. g.Somun ve civatalarin gevseyip gevsemedigine bakilmalidir. h. Kat ayarlarinin verilen sinirlarda olup olmadigina bakilmalidir. i. Kabin kat ayalari ve durak kapi acilmalari kontrol edilmelidir. i.Frenleme elemanlarindan birinin gorev yapmamasi ile diger elemanlarin kabini durdurmadigi fren konstuksiyonlarinda mekanik frenler kontrol edilmelidir. 2. Asansorlerde Uygulanan Servis Hizmeti Asansor tesislerinde yapilacak olan rutin temizleme, yaglama ve ayarlama, asinmayi onemli olcude azalttigi gibi arizayi da onlemektedir. Ancak butun bunlar arizanin meydana gelmesini onlemez. Asansorun yaglanmasi gerekli kisim ve parcalarin imalatci firmanin tavsiyelerine gore ve onerdigi koruyucu yag ile yapilmalidir. Surekli yag icinde calisan elemanlarin yag duzey kontrolleri yapilmali, belirtilen surede yaglar degistirilmelidir. Surtunmeye tabi elemanlar paslanmaya karsi koruyucu yag ile yaglanmalidir. Kapali kisimlar sokulerek, ic kisimlar temizlenmeli ve yaglanmalidir. Yaglanmasi ve temizlenmesi gereken elemanlar sunlardir a. Aski halatlari, belirtilen sekilde yaglanmali ve birkac kez kabin durdurulup, calistirilmalidir. Bu halde kayma olup olmadigi kontrol edilmelidir. b.Kilavuz raylar yilda en az bir kez tamamen temizlenip, yaglanmalidir. c. Hidrolik tamponlar, belirlenen araliklarla kontrol edilmeli, hidrolik yaginin istenen duzeyde tutulmalidir. d. Kumanda anahtarlari ve roleler, temizlenmeli ve belirtilen yerleri yaglanmalidir. e. Emniyet halatlari aksi belirtilmedikce yaglanmamalidir. f. Emniyet tertibatlarinin hareket eden parcalari temizlenmeli ve belli araliklarla yaglanmalidir. Asansor tesisinin temizlenmesi ve temiz tutulmasi gereken kisimlari ise sunlardir: 1.Asansor boslugu, temiz tutulmali, kuyu depo olarak kullanilmamalidir. Alt boslukta su toplanmissa tahliye edilip, yalitim saglanmalidir. 2.Makina dairesi, temiz tutulmali ve yagli olmamalidir. Burada bakim malzemesi haricinde baska malzemeler bulunmamalidir. 3. Kabin ust yuzeyi, temiz olmali ve tehlike kapagi ile havalandirma sistemi kontrol edilmelidir. Kabin ustunde herhangi bir malzeme bulunmamalidir. AYARLAR Servis hizmetinde yaglama, temizleme islemlerinin haricinde yapilmasi gereken son islem ayarlardir. Asansor tesisinde bulunan kisimlar ve gerekli ayarlar sunlardir: • Fren ayarlari; frenlemenin sarsintisiz olmasini saglayacak sekilde bakim talimatinda verilen araliklarla yapilmalidir. • Kapi ayarlari; bakim talimatina gore kapinin hizla carpmasini veya acik (veya aralik) kalmasini onleyecek, istenen yumusaklikta kapinin kapanmasini saglayacak sekilde olmalidir. Otomatik kapilarda, kapi acip kapama makinalarinin muayenesi ve ayarlari yapilmalidir. Her kapi kilidinin tutukluk yapmadan tam emniyetle kilitlemesini saglayacak bicimde kilit kabi ile karsiliginin muayeneleri ve ayarlari da yapilmalidir. • Role ayarlari; calistirici ve durdurucu kontaktlarin basincinin muayenesi ve yaylarin ayarlari yapilir. Klemens vidalarinin sIkiligina bakilmalidir. • Enversor ayarlari; kontaktlarin birbirine gore uzakliklarinin esitligi saglanmali, degme basincini saglayan yaylarin ayarlari yapilmali ve kontaktlardaki oksitlenme giderilmelidir . Asansorlerde Bakim Proseduru Asansor tesislerinde uygulanan bakim proseduru, EN 2168 Standardinda verilen "Asansor Bakim Kurallari" ve EN 10922 Standardinda verilen hususlara uygun olmalidir. Bakim islemi elektrikle calisan insan ve yuk asansorleri icin en cok 6 ayda bir yapilmalidir. Her asansorun bakimi, bakim talimatinda bulunan hususlara uygun olarak, bakim yapmakla yetkili kisiler olan "bakim personeli" tarafindan yapilmali ve her bakim sonuclari bir "bakim raporu" ile tespit edilmelidir. . Bunlara ilave olarak koruyucu ve planli bir bakim sozlesmesi yapilmali, Standart ve Yonetmeliklere uyulmalidir. Egitilmis ve tecrubeli bakim personeliyle, uygun hazirlanmis bakim talimatina gore her ay bakim yapilmalidir. Asansor Bakim Defteri Her asansorun 15 Subat 2003 tarih ve 25021 sayili Resmi Gazete'de yayimlanan "Asansor Yonetmeligi"ne uygun olarak bakim isleri yapilmali ve "bakim raporu" tutulmalidir. Ayrica her asansorun bir "bakim defteri" bulunmalidir. Bu deftere tarih belirtilerek olusan arizalar, kazalar, bakim ve muayeneler kaydedilmelidir. Asansorlerle ilgili bilgilerin bulundugu "bakim defteri", EN 10922 Standardinda belirtildigi sekilde, asansorun ana karakteristiklerini ve butun diger belgeler en gec tesisin hizmete alinmasinda duzenlenmeli ve kaydedilmelidir. Bu kayitlarin asansorun son durumunu yansitmasi surekli saglanmalidir. Bakim defterinde bulunmasi gereken hususlar sunlardir; asansorlerin teknik karakteristikleri, hizmete alindigi tarih, halat ve zincirleri icin belgeler ve tip kontrol belgesi gerektiren parcalarla ilgili belgeler, onemli degisIklikler, degistirilen halatlar veya onemli parcalar, kazalar ve tarihleri bulunmalidir. Emniyet kurallarinin degerlendirilmesi icin gerekli olan tesis planlari ve devre semalari, muayene ve deney raporlarinin tarihli kopyalari ve bunlarla ilgili mutalaalar bulunmalidir. Bakim defteri her durumda, bakim servisine, muayene ve deneyler icin sorumlu kisi veya kuruluslara talep edildiginde verilmelidir. Bakim icin gelen personel tarafindan uc nusha olarak hazirlanan "bakim raporu"nun bir nushasi bakimi yapan tarafindan saklanmali, ikinci nusha bakim yaptirana verilmeli, son kopya ise bakim defterine konulmalidir. Degistirilen parcalar da bu deftere kaydedilmelidir. Asansor Bakimi ile Ilgili Hukumler Sanayi ve Ticaret Bakanligi'nca 15.02.2003 tarih ve 25021 sayili Resmi Gazetede yayinlanan "Asansor Yonetmeligi"ne uygun olarak Belediyeden veya Belediye hudutlari disindaki yapilar icin Valiliklerden "isletme ruhsati" alinmasi zorunludur. Bu ruhsat alinirken aranan 4 sartin bir tanesi de bakim sozlesmesinin varliginin kontrolu"dur. Hazirlanan bu yonetmelige gore, her asansor bakim ve onarim sorumlulugunu tasiyan bir asansor firmasiyla yazili bir anlasma yapmalidir. Garanti suresi boyunca bakimi ustlenen firma asansoru yapan firma olmalidir, daha sonradan baska bir firma bakimi ustlenebilmektedir. Bakimci firma, asansor tesisi icin yedek parca stoku bulundurmayi taahhut etmeli ve degistirecegi parcalar tesisin orijinal malzemelerinden olmalidir Asansor Bakim Sozlesmesi Duzenlenecek "bakim sozlesmesinde" ariza ihbarinda bakimci firmanin mudahale suresi belirtilmelidir. Ayrica garanti disinda bakim suresinde parca degistirilmemesi halinde arizalarin giderilmesinin ucretsiz oldugu; parca degistirildiginde parcanin iscilik ucretiyle birlikte ucrete tabi olacagi yazilmalidir. Asansor kullanicisiyla asansor firmalarinca yapilacak yazili anlasmada, bakimci firmanin verecegi talimatlara uyulmasi gereken hususlar belirtilmelidir. Asansorun ozelligine gore farkliliklar gerektiren hususlarin bazilari sunlardir; • Asansor icinde kat arasinda kalan kisilerin kurtarilmasinda firmanin yazili talimatina aynen uyulmalidir. • Asansore 12 yasindan kucukler tek basina binmeleri onlenmelidir. • Asansore girerken kabinin o katta olup olmadigi kontrol edilmelidir. • Yolcularin kat arasinda kaldiginda kapi camini kirarak cikmaya calismamalidir. • Yolcularin kabin ustundeki cikis kapagindan kendi basina cikmaya calismamalidir. • Kabin dengeli yuklenmesine dikkat edilmelidir ve yuklerin kaymamasi icin gerekli tedbirler alinmalidir. • Anlasmali bakim yapan firma disinda baska bir firma ve kisilerin asansore mudahale etmesi engellenmelidir. Asansorlerin Yillik Kontrolu Hazirlanan yonetmelik ile periyodik bakim haricinde, yapinin bagli bulundugu Belediyeler veya Belediye hudutlari disindaki yapilar icin Valiliklerce yilda en az bir kez her asansorun kontrolunun yapilmasi zorunlu kilinmistir. Bu hususla ilgili olarak kadrosunda yeterli teknik eleman bulunmayan Belediye veya Valilikler yillik kontrol icin asansorun bakimini yapan firmaya veya disaridan bir elektrik ve/veya makina muhendisine yaptirmalari belirtilmistir. Asansorun emniyet ve isletme yonunden standartlara uygun sekilde calistigini, tesisin isletilmesine engel bulunmadigini belirten ve sorumlulugunu tasiyan bir rapor verilmelidir. Bu raporun tazmin ettirilmesinin takibinden asansorun bulundugu bina yoneticisi ve bakimi yapan firma mustereken sorumludur. Hazirlanan rapor 3 nusha olacak, Belediyede veya Valilikte, bakimci firmada ve kullanicida bulunacaktir.
